legowiska dla psów

Informacje » Dojrzałość i dobór do rozrodu

Yorki uzyskują dojrzałość płciową w wieku 6-9 miesięcy, a zatem przed osiągnięciem pełnego rozwoju fizycznego, który suka osiąga około osiemnastego, a pies około dwudziestego czwartego miesiąca życia. Wcześniejsze użycie zwierząt do hodowli hamuje ich wzrost i rozwój, i nie pozwala im uzyskać wyglądu odpowiadającego wzorcowi. Jest to zwykle bardziej widoczne u suki. U psa - prócz ogólnego zahamowania rozwoju - następuje zazwyczaj uszkodzenie rynienki kostnej prącia, która u młodszych zwierząt jest krucha i giętka, gdyż jej kostnienie przebiega dość wolno. W wyniku zbyt wczesnego przystąpienia psa do krycia koniec rynienki łamie się, a potem krzywo zrasta, wskutek czego pies staje się niezdolny do krycia, gdyż odczuwa przy tym ból.

Eksploatacja hodowlana psa nie powinna trwać dłużej niż do 8-9 lat życia, a suki do 7-8. Starsze suki rodzą zwykle szczenięta słabe, wątłe i podatne na choroby. Pierwszy raz suka powinna być pokryta najpóźniej przed ukończeniem 4 lat życia. Suki kryte po raz pierwszy w starszym wieku często mają trudne porody, gdyż ich drogi rodne nie są już tak elastyczne. Praktycznie jednak ustalenie, kiedy psa należy wyłączyć z hodowli, zależy od wielu czynników i opiera się na ocenie indywidualnej na przeglądzie hodowlanym.

Dobór yorków do hodowli obejmuje właściwie 2 fazy. Pierwszą z nich jest zakwalifikowanie danego osobnika do hodowli, drugą zaś właściwy dobór pary hodowlanej. Zakwalifikowanie do hodowli zgodnie z regulaminem hodowlanym wymaga spełnienia następujących warunków: uzyskania odpowiedniego wieku oraz właściwej oceny wystawowej, wpisu do KW lub PKR i zarejestrowania przy domka hodowlanego. Ostatecznie decydują o tym jednak bezpośrednie oględziny, dokonane przez Komisję Hodowlaną na dorocznym przeglądzie hodowlanym, a w wyjątkowych wypadkach indywidualne cechy.

Pozytywną ocenę wystawową yorkshire terrier może uzyskać jednorazowo w klasie otwartej, lecz inne warunki zakwalifikowania do hodowli muszą być kontrolowane co roku na przeglądach, przed każdym kryciem suki i okresem kryć psa. Ocena wystawowa dotyczy bowiem cech, które nie ulegają zmianie: budowy anatomicznej, koloru i rodzaju sierści oraz cech psychicznych yorka. W ciągu krótkiego czasu może natomiast ulec zmianie stan zdrowia psa (np. po przebyciu nosówki) i jego kondycja. Te zmiany, jak również zaawansowany wiek, mogą nie pozwolić na dalsze użytkowanie zwierzęcia wymieniane w regulaminie hodowli. Bierze się tu również pod uwagę jakość potomstwa z poprzednich miotów oraz inne warunki wymienione w regulaminie.

Niedopełnienie przepisów regulaminu w poprzednich miotach lub kryciach psa może spowodować niezakwalifikowanie psa lub suki lub skreślenie ich z ewidencji psów hodowlanych. Oczywiście york pies mający być reproduktorem musi spełniać bardzo wysokie wymagania co do eksterieru, cech psychicznych i przekazywania ich potomstwu. W niektórych rasach wymaga się też pozytywnego wyniku badania na dysplazję stawów biodrowych. Widać zatem, że ostre rygory regulaminowe służą uzyskiwaniu szczeniąt dobrej jakości oraz utrzymywaniu rasy na właściwym poziomie, co stanowi istotny sens działania Związku Kynologicznego.

Niektórzy hodowcy lub kandydaci na hodowców nie mogą zrozumieć, dlaczego ich york - kupiony przecież z rodowodem - nie został zakwalifikowany do hodowli. Przyczyna leży zwykle albo w złym wychowie (wystąpieniu wad rozwojowych), albo w nieodpowiednich założeniach genetycznych psa, kiedy jedno z rodziców wykazywało wady lub para była źle zestawiona. Bywa to przykre rozczarowanie, ale nie ma na to rady. W hodowli jest bowiem tak, że rodzice przekazują potomstwu także cechy ukryte, a prócz tego występuje zjawisko zmienności osobniczej, tzn. nie ma w jednym miocie osobników identycznych, lecz są lepsze i gorsze. Chcąc uzyskiwać coraz lepsze zwierzęta, trzeba osobniki nie rokujące nadziei hodowlanych lub przekazujące ukryte ujemne cechy wyeliminowania z reprodukcji.  Słabe yorki wydadzą bowiem niedobre potomstwo, którego nabywcy znów będą zawiedzeni.

Ścisłe stosowanie się do regulaminu hodowlanego i rozsądna selekcja ograniczają ryzyko do minimum. W oddziałach kierowanych przez doświadczony aktyw i zrzeszających zdyscyplinowanych hodowców odsetek psów nie nadających się do hodowli i słabo ocenianych na wystawach jest bardzo mały.

Dobre wyniki hodowlane są więc wypadkową dużych umiejętności, fachowości, rutyny i „szczęśliwej ręki". W tym można właśnie upatrywać elementu sportu w hodowli: jest to bowiem dążenie do uzyskania jak najlepszych wyników, do wyprodukowania szczeniąt idealnie odpowiadających wzorcowi. Na hodowcach tak rozumiejących problem opiera się cała hodowla psów rasowych.

Kto - chcąc hodować psy - nie ma ambicji wyprodukowania wartościowych szczeniąt, kto lekceważy postanowienia regulaminu hodowlanego i rady doświadczonych aktywistów Związku, kto wreszcie rezygnuje wręcz z hodowli w ramach organizacji kynologicznej - ten psuje osiągnięcia prawdziwych kynologów. Nie są sportowcami ani uczciwymi hodowcami ci, którzy szukają tu nie wyników hodowlanych, lecz zysków, podobnie jak ci, którzy oświadczają, że „hodują dla siebie", co jest oczywiście nieprawdą, gdyż część szczeniąt i tak muszą w końcu sprzedać lub rozdać i narażają nabywców na rozczarowanie.

Wielu początkujących hodowców sądzi, że uzyska dobre potomstwo, gdy słabą sukę pokryje dobrym reproduktorem, który „wyrówna" jej wady. Tak niestety nie jest, gdyż oboje rodzice w równym stopniu przekazują potomstwu swe założenia dziedziczne. Każdy doświadczony hodowca wie, że trzy czwarte powodzenia to wartościowa suka.
Po zakwalifikowaniu danego psa do hodowli należy dokonać właściwego doboru partnera. To trudne zadanie spoczywa głównie na właścicielu suki. Jakkolwiek zgodnie z regulaminem hodowca może w zasadzie kryć sukę dowolnym zakwalifikowanym reproduktorem, radzimy osobom mało doświadczonym zasięgnąć rady kierownika sekcji i od niego uzyskać skierowanie do odpowiedniego reproduktora. W hodowli bowiem do uzyskania dobrego wyniku nic wystarczy połączenie suki z oceną doskonalą z doskonałym psem. Potomstwo dziedziczy nie tylko cechy znane i widoczne, ale także nie ujawniające się u rodziców. Te drugie mogą uwidocznić się dopiero w następnych pokoleniach. Obserwacja potomstwa z wielu miotów pozwala ustalić, czy rodzice (a zwłaszcza ojciec) są nosicielami genów ujemnych cech oraz w jakim stopniu przekazują swoje wady i zalety szczeniętom. U potomstwa mogą jednak ujawnić się także cechy odziedziczone po dalszych przodkach. Trzeba więc znać również ich wartość, tj. historię rasy i jej wybitnych przedstawicieli. Czasem stosuje się kojarzenie krewniacze (psów spokrewnionych w 3. lub 4. pokoleniu), które daje dobre wyniki, jeśli jest poparte znajomością rodowodów.

Taką wiedzę może tylko posiąść długoletni hodowca, interesujący się literaturą specjalistyczną, toteż zasięgnięcie rady kierownika sekcji lub przewodniczącego Komisji Hodowlanej (jest nim zwykle doświadczony kynolog) jest najlepszym sposobem wyboru właściwego reproduktora dla każdej suki.

Nie należy dobierać reproduktora w ostatniej chwili, kierować się niską ceną za krycie, bliskością miejsca zamieszkania właściciela lub znajomością z nim. Trzeba też odpowiednio wcześnie dopełnić wymaganych formalności. Jakże często do Związku przychodzą właściciele z grzejącą się suką, chcący załatwić od razu wszystkie przegapione sprawy: zapisać się do Związku, otrzymać rodowód, uzyskać zakwalifikowanie suki i adres reproduktora! Oczywiście spotykają się tylko z pouczeniem, jak należy te sprawy załatwiać, aby w czasie następnej cieczki lub w następnym roku suka mogła być pokryta.

Właściciel suki zgłaszający się po adres reproduktora otrzymuje pisemne skierowanie, które stanowi dla właściciela reproduktora informację, że sukę kwalifikuje się do hodowli. Dobry hodowca nie zgodzi się na krycie swoim reproduktorem
suki bez skierowania, gdyż naraża psa na złą ocenę, jeśli potomstwo nie będzie wartościowe, i nawet na zawieszenie lub dyskwalifikację go jako reproduktora.


Galeria zdjęć